Nadzwyczajne Posiedzenie Zespołu do spraw monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce

W dyskusji, oprócz przedstawicieli UTK, udział wzięli m.in.: wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak, wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha, zastępca dyrektora Biura Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Bartosz Nieścior, a także przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Prokuratury Krajowej, Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, Komendy Głównej Straży Ochrony Kolei, Komendy Głównej Policji, PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., przewoźników kolejowych, uczelni wyższych oraz związków zawodowych.

W związku z wysoką liczbą wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych Prezes UTK zaproponował wyposażenie ich w systemy inteligentnego monitoringu. System ten, oprócz rejestrowania naruszeń przepisów, generowałby dla organów ścigania gotowe informacje o stwierdzonych wykroczeniach. Przekazywane dane obejmowałyby m.in. numer rejestracyjny pojazdu, co ułatwiłoby identyfikację sprawcy zdarzenia i nałożenie mandatu karnego. Dla skutecznego wdrożenia nowego rozwiązania niezbędne jest doprecyzowanie obowiązujących przepisów. Już w 2025 r. Prezes UTK przekazał do Ministerstwa Infrastruktury propozycje zmian legislacyjnych w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz ustawie o drogach publicznych.

Przedstawiciele wszystkich instytucji uczestniczących w posiedzeniu podkreślili, że poprawa bezpieczeństwa wymaga skoordynowanej współpracy wielu podmiotów. Analizy wskazują, że same kampanie społeczne przynoszą ograniczone efekty, dlatego konieczne jest równoległe stosowanie rozwiązań technologicznych, skuteczne egzekwowanie przepisów oraz prowadzenie działań edukacyjnych.

Uczestnicy posiedzenia zostali zobowiązani do przedstawienia w ciągu najbliższych czterech tygodni wniosków zawierających propozycje działań w obszarach pozostających w ich kompetencjach. Posłużą one do opracowania wspólnego planu poprawy bezpieczeństwa na styku infrastruktury kolejowej i drogowej.

Według danych UTK, do 10 września 2026 r. na liniach kolejowych doszło do 426 wypadków, z których 143, czyli 34%, miało miejsce na przejazdach kolejowo-drogowych oraz przejściach przez tory. W zdarzeniach tych śmierć poniosły 33 osoby, a 14 zostało ciężko rannych. Dane dotyczące liczby wypadków i ofiar mogą jeszcze ulec zmianie, ponieważ część zdarzeń po zakończeniu postępowań może zostać zakwalifikowana jako samobójstwa.

Z kolei według danych PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w 2026 r. odnotowano 662 incydenty na przejazdach kolejowo-drogowych oraz 2 831 sytuacji potencjalnie niebezpiecznych.

Liczba wypadków na przejazdach kategorii D pozostaje nieproporcjonalnie wysoka w porównaniu z przejazdami i przejściami pozostałych kategorii. Wynika to również z faktu, że przejazdów tej kategorii jest w Polsce najwięcej. Są one wyposażone jedynie w krzyż św. Andrzeja, a niekiedy dodatkowo w znak STOP. W 2025 r. doszło na nich do 107 wypadków, tyle samo co w 2024 r. Natomiast od początku 2026 r. do 11 września odnotowano już 92 takie zdarzenia.