Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

3 lutego 2011 roku Sejm RP ustanowił dzień 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych – bohaterów antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległości Państwa Polskiego stawiali opór sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu. Wielu z nich poległo w walce z bronią w ręku, inni zostali zamęczeni w więzieniach podczas długotrwałych przesłuchań i tortur. Część skazywano w pokazowych procesach na karę śmierci, którą następnie wykonywano. Nieliczni doczekali końca PRL-u i późniejszego uhonorowania ich zasług ustawą przywracającą pamięć o ich walce z sowieckim okupantem.

Wśród ponad 160 tysięcy żołnierzy przez lata wymazywanych z kart historii przez ówczesną władzę znajdowali się także liczni funkcjonariusze przedwojennej Straży Ochrony Kolei. Wielu z nich, służąc m.in. w Armii Krajowej, najpierw walczyło w 1939 roku z okupantem niemieckim, a następnie kontynuowało walkę o suwerenność Polski w nowych realiach politycznych po zajęciu kraju przez wojska sowieckie.

W szeregach Żołnierzy Wyklętych byli również powojenni funkcjonariusze Służby Ochrony Kolei, którzy po wkroczeniu Armii Czerwonej, będąc wcześniej żołnierzami Wojska Polskiego lub Armii Krajowej, kierowani byli do służby w SOK często pod zmienionym nazwiskiem lub z sfałszowaną metryką, aby zmylić Urząd Bezpieczeństwa.

Przy okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych warto wspomnieć niektórych z nich: ppłk. Zbigniew Paliwoda „Jur”, sierż. Wiktor Stryjewski „Cacko”, str. Henryk Ochojna ps. „Sokół”, st. str. Feliks Świątek, str. Władysław Krzysztofek, str. Czesław Kafarski, str. Stanisław Beresiński, str. Ignacy Dworak.