Horyzont na polskich Torach
Celem sabotażu było nie tylko zakłócenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, lecz także osłabienie funkcjonowania kluczowego korytarza logistycznego wspierającego Ukrainę oraz stanowiącego istotny element infrastruktury krytycznej państwa.
Ryzyko katastrofy
Do aktów dywersji o charakterze terrorystycznym doszło w nocy z 15 na 16 listopada 2025 r. na linii kolejowej Warszawa – Dęblin. Wysadzenie szyny kolejowej przy użyciu materiałów wybuchowych, a także celowe działanie polegające na uszkodzeniu elementów sieci trakcyjnej stworzyło realne zagrożenie katastrofą w ruchu lądowym. W pierwszych godzinach po zdarzeniu służby podległe MSWiA, Straż Ochrony Kolei oraz prokuratura podjęły intensywne czynności rozpoznawcze, procesowe i operacyjne. Jednocześnie uwzględniono ryzyko kolejnych ataków, również na innych odcinkach sieci kolejowej, co wpisywało się w szerszy kontekst wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję przeciwko państwom NATO i UE.
Uwaga, Charlie!
19 listopada 2025 r. Prezes Rady Ministrów, na wniosek szefów MSWiA i ABW, wprowadził trzeci stopień alarmowy – Charlie – na wybranych liniach PLK SA i PKP LHS. Stopień ten obowiązywał do 28 lutego 2026 r. i został przedłużony do końca maja br. Oznacza on m.in. wzmożone dyżury, zwiększoną gotowość służb oraz zaostrzone procedury ochrony infrastruktury wobec wiarygodnego zagrożenia terrorystycznego. 21 listopada 2025 r. Komendant Główny Policji zarządził rozpoczęcie operacji policyjnej „Tor”. Od tego momentu działania Policji, SOK i Wojska Polskiego zostały zintegrowane w jeden spójny wysiłek ukierunkowany na ochronę infrastruktury kolejowej i przeciwdziałanie dywersji.
Szeroki Horyzont
Równolegle, zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP, Minister Obrony Narodowej uruchomił „Horyzont” – samodzielną operację Sił Zbrojnych RP. Jej cele obejmują wzmocnienie bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej i krytycznej poprzez wspólne patrole SOK, Policji i Wojska Polskiego, przeciwdziałanie dywersji, zwiększenie obecności służb w przestrzeni publicznej oraz umacnianie zdolności społeczeństwa do rozpoznawania i odrzucania dezinformacji. Model współdziałania został rozpisany na dwóch poziomach: centralnym i wojewódzkim.
Model współdziałania został rozpisany na dwóch poziomach: centralnym i wojewódzkim.
Poziom centralny:
• W Głównym Sztabie Policji powołano sztab operacji „Tor”, działający w trybie ciągłym, z udziałem funkcjonariuszy Policji, Komendy Głównej SOK, żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT) oraz przedstawicieli Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (WP). Jego zadaniem jest monitorowanie sytuacji, analiza informacji z całego kraju oraz wsparcie decyzyjne dowódcy operacji.
• I Zastępca Komendanta Głównego Policji polecił Komendzie Wojewódzkiej Policji (KWP) i Komendzie Stołecznej Policji (KSP) nawiązanie roboczej współpracy z jednostkami SOK i organami wojskowymi w celu synchronizacji rozpoznania, patroli i planowania zabezpieczenia.
• Zapewniono stały obieg informacji i raportowanie – system meldunkowy umożliwia bieżącą ocenę zagrożeń, efektów działań oraz koordynację ewentualnych wzmocnień.
Poziom wojewódzki:
• Utworzono sieć podoperacji (m.in. „Białystok”, „Gdańsk”, „Kraków”, „Lublin”, „Poznań”, „Rzeszów”, „Warszawa”), których dowódcami są Komendanci Wojewódzcy Policji, wspierani przez Komendantów Regionalnych SOK.
• Do zadań dowódców podoperacji należy m.in.: przygotowanie planów działań, organizacja systemu dowodzenia i obiegu informacji, współdziałanie z SOK, Siłami Zbrojnymi RP i administracją publiczną, dyslokacja sił i środków adekwatnie do zagrożeń oraz dokumentowanie działań.
Każdy odcinek linii kolejowej objętej operacją stał się rejonem wspólnej odpowiedzialności Policji, SOK i Wojska Polskiego, z nadrzędnym celem ochrony życia i zdrowia ludzi oraz zapobiegania katastrofom.
Wiele służb w jednym celu
Wspólny sztab operacji, integrujący Policję, SOK i Wojsko Polskie, umożliwił bieżącą wymianę informacji, priorytetyzację zadań i eliminację dublowania wysiłków. W przyszłości zasadne jest rozwijanie wspólnych ćwiczeń sztabowych oraz procedur typu „plugin”, pozwalających na szybkie dołączanie nowych partnerów, np. z sektora energetycznego czy telekomunikacyjnego. SOK wnosi unikalną znajomość infrastruktury kolejowej, WOT – lokalną obecność i zdolność prowadzenia patroli w zróżnicowanym terenie, a Policja – doświadczenie w rozpoznaniu kryminalnym i kontrdywersyjnym. Integracja tych kompetencji powinna być kontynuowana również poza sytuacjami kryzysowymi.
W planach operacji „Tor” przewidziano wykorzystanie załogowych i bezzałogowych statków powietrznych oraz rozpoznania w cyberprzestrzeni. Ochrona długich odcinków linii kolejowych wymaga bowiem synergii patroli, monitoringu, dronów, analizy danych i szybkiego reagowania.
Operacje „Tor” i „Horyzont” pokazują, że wobec współczesnych zagrożeń – dywersji, sabotażu, cyberataków i dezinformacji – odpowiedź państwa musi być kompleksowa i wielowarstwowa. Policja, Straż Ochrony Kolei i Siły Zbrojne RP udowodniły, że potrafią skutecznie działać na nowej osi bezpieczeństwa: od torów kolejowych po przestrzeń informacyjną.
Zakres współdziałania służb
• Wspólne patrole i posterunki ochronne w rejonie linii kolejowych, mostów, węzłów, terminali i innych elementów infrastruktury wrażliwej, z możliwością natychmiastowej reakcji.
• Wspólne rozpoznanie i reagowanie, np. ujawnienie podejrzanego obiektu przez patrol WOT uruchamia działania Policji, SOK, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i prokuratury.
• Koordynacja działań kontrterrorystycznych i minersko‑pirotechnicznych – w ramach podoperacji „Kontra”, we współpracy z CBŚP, prowadzone są czynności w miejscach ujawnionych aktów sabotażu.
Czy wiesz, że…?
Według danych MSWiA z dnia 17 lutego br. w działaniach uczestniczyło dotychczas blisko 91 tys. policjantów, prawie 40 tys. funkcjonariuszy SOK oraz ponad 36 tys. żołnierzy WOT. Ujawniono kilka aktów sabotażu i dywersji, głównie w garnizonach lubelskim, poznańskim i rzeszowskim. Zatrzymano 10 osób, w tym podejrzewanych o działalność na rzecz obcego wywiadu.
